Makroekonomia

Budżet – zestawienie (plan) dochodów i wydatków państwa

Tworzenie budżetu:
-    zasada roczności budżetu – oznacza że budżet tworzony jest na jeden rok, rok ten nie musi pokrywać się z rokiem kalendarzowym. W UE funkcjonuje tzw. agenda 2000 (budżet UE na lata 2000 – 2006)
-    zasada jedności – oznacza ona, że budżet państwa musi stanowić jedną zwartą logicznie uporządkowaną całość
-    zasada zupełności budżetu – w budżecie musza być wszystkie dochody i wydatki państwa
-    zasada jawności budżetu – oznacza, że budżet musi być jawny począwszy od etapu jego tworzenia poprzez etap realizacji (wykonania) i etap kontroli. Budżet kontroluje NIK
-    zasada zrównoważenia budżetu – wydatki od budżetu powinny być pokrywane
z dochodów

Wyróżniamy kraje strukturalnie deficytowe (wydatki są z reguły wyższe niż dochody – stale, co roku) i kraje strukturalnie nadwyżkowe (wydatki są mniejsze od dochodów).

Deficyt budżetowy – nadwyżka wydatków nad dochodami państwa. Przyjętym jest w UE, że wielkość deficytu budżetowego nie może być większa niż 3% PKB rocznie.
Państwo ma swoje dochody i wydatki, wydatków jest więcej niż dochodów więc państwo pożycza od społeczeństwa (źródła wewnętrzne – pożyczki zaciągane w kraju, zewnętrzne za granicą)

Dług publiczny – jest to całość zobowiązań finansowych państwa zarówno w stosunku do podmiotów krajowych i zagranicznych. Jest konsekwencją kumulacji deficytów budżetowych z lat poprzednich.

Granica długu publicznego – nie może przekraczać 60% PKB (przepisy UE) w Polsce ustalono, że 55%